Blauwdruk · AI-kennissysteem · 2026
Een Second Brain voor NUDUS
Hoe je voor het bureau een AI-kennissysteem opzet rond de drie sporen die jullie werk raken: wetgeving, tenders en design. Plus de fundering eronder en de afspraken die het veilig houden.
Het uitgangspunt
Niet de tool. De structuur.
Het draait niet om welke AI je kiest. Het draait om wat de AI te lezen krijgt. Leg een keer vast hoe NUDUS werkt, dan trekt elke AI-output uit dezelfde bron in plaats van elke keer blanco te beginnen. Bij NUDUS leeft die bron op één plek: een eigen, afgeschermde GitHub-repo, beheerd door één brain-owner. Je werkt er met Claude in, Claude Code om te bouwen, Claude Chat om er dagelijks mee te werken. Dit document laat zien hoe je dat opbouwt, met voorbeelden uit jullie eigen praktijk.
In dit document
01 · De basis
Wat is een Second Brain voor een architectenbureau
Een set platte tekstbestanden en een paar vaste afspraken, samen in één repo, waar je met Claude in werkt.
De AI wordt een junior die de huisstijl al kent, de Bbl-checklist heeft gelezen, onthoudt wat er per project besloten is, en nooit een feit over een tender verzint.
Een Second Brain bestaat uit vier onderdelen. Je bouwt ze in platte markdown, gewone tekstbestanden die mens en AI allebei lezen, zodat een niet-developer ze in elke teksteditor beheert. Ze leven samen in één repo en Claude leest ze mee, elke keer dat iemand iets vraagt.
1. Kennisbank
Klanten, huisstijl en schrijftoon, vaste werkwijze, projectgeheugen en herbruikbare teksten. De bron die de AI elke keer leest voor hij antwoordt.
2. Skills
Vastgelegde, herhaalbare opdrachten. Iedereen krijgt dezelfde kwaliteit zonder elke keer een prompt te verzinnen.
3. Agents
AI-rollen met een vaste taak en eigen leesmap. Een tender-analist, een wetgeving-checker, een schrijver-in-huisstijl.
4. Templates
Vaste vormgeving, zodat AI-output meteen een NUDUS-stuk is. De skill vult de template, de template borgt de vorm.
Het bouwprincipe
Begin klein: een kennisbank en drie of vier skills in Claude. Bewijs het op echt werk. Bouw daarna pas agents en templates erbij. Wat het oplevert:
- Minder tijd kwijt aan regelgeving en herhaalwerk.
- Een consistente bureaustijl in elk stuk dat de deur uitgaat.
- Snellere onboarding: nieuwe mensen worden productief via de Second Brain.
- Projectkennis die bij het bureau blijft in plaats van weg te lekken als iemand vertrekt.
De drie sporen
3×
Wetgeving, tenders, design
De drie plekken waar een Second Brain voor NUDUS het snelst tijd en kwaliteit oplevert. Het principe is per spoor hetzelfde: een skill in Claude Code, met de brain en jullie design system, doet het lezen, schrijven, samenvatten en presenteren. Een paar gespecialiseerde engines blijven, alleen waar een rekenkern of renderer nodig is. De skill is de dirigent, niet het instrument.
02 · Spoor 1
Wetgeving: Bbl, Omgevingswet, welstand
Een skill doet het opzoeken, uitleggen en knelpunten flaggen. Eén engine doet de formele toets uit het BIM-model.
Skill in Claude Code
- Regelgeving opzoeken en uitleggen
- Een ontwerp-omschrijving tegen de regels leggen
- Knelpunten flaggen, met verwijzing naar het artikel
- Advisory, nooit een sign-off
BIMPACT (uit het model)
- Bbl-toets gerekend uit het BIM-model
- Oppervlakte, daglicht, ventilatie
- Getallen die een inspecteur overtuigen
- De skill narreert de uitkomst terug
Kwantitatieve toets: oppervlakte, daglicht, ventilatie
BIMPACT is een Nederlandse Revit add-in die deze waarden real-time uit je BIM-model toetst aan het Bbl, met kleurindicatie per eis en exporteerbare rapportage. Het sluit aan op een gangbare BIM/Revit-werkwijze. Struck is getraind op Bbl, Omgevingswet, omgevingsplan en welstandsnota, met een vergunningvrij-checker en document-upload voor toetsing.
Begrijpen en naslaan
Voed je Claude-project met de actuele Bbl-tekst (wetten.overheid.nl, BWBR0041297) en de uitleg van het Informatiepunt Leefomgeving (iplo.nl), als vaste bron in de brain. Je krijgt antwoorden met verwijzing naar de passage.
Modellen kennen uit hun trainingsdata vaak alleen het oude Bouwbesluit 2012, niet het Bbl dat sinds 1 januari 2024 geldt. Laad altijd de actuele tekst in, anders krijg je verouderde antwoorden.
Een skill /check-ontwerp-tegen-bbl loopt een SO of VO na tegen de relevante Bbl-afdelingen, meldt aandachtspunten met paragraafverwijzing, en sluit altijd af met "controleer bij gemeente en constructeur". De open API van het DSO Omgevingsloket haalt locatiespecifieke regels op, handig bij binnenstedelijke opgaven zoals Oopen op het Jaarbeursplein.
De eerlijke grens
Een skill werkt op de tekst die uit documenten komt, niet op de geometrie in een tekening. Benchmarks (AEC-Bench, van Nomic en Aurecon) laten zien dat een taalmodel een plattegrond als platte tekst behandelt: het leest labels en ruimtenamen, maar maten, oppervlakte en symbolen zoals deuren en ramen niet betrouwbaar. Daarom flagt de skill knelpunten, en komt de gerekende toets uit het model via BIMPACT.
| Wat | Type | Prijs |
|---|---|---|
| /check-ontwerp-tegen-bbl | skill ontwerp tegen de regels leggen, knelpunten flaggen (ook /zoek-bbl-artikel) | In Claude Team |
| BIMPACT | engine formele Bbl-toets uit het Revit-model | Op aanvraag |
| DSO Omgevingsloket | bron locatiespecifieke regels, via MCP | Gratis |
| wetten.overheid.nl + iplo.nl | bron actuele Bbl-tekst als voeding voor de skill | Gratis |
| Struck | tool optioneel: kant-en-klare NL-regeldatabase | Op aanvraag |
De NEN-normen waar het Bbl naar verwijst (daglicht, ventilatie) zijn auteursrechtelijk beschermd en mogen niet zomaar in een AI-kennisbank. Regel daarvoor aparte, legale toegang. Internationale tools (UpCodes, Ichi, Snaptrude) draaien op Amerikaanse codes, niet op het Bbl: bruikbaar voor inspiratie, niet als Nederlandse toets.
03 · Spoor 2
Tenders en aanbestedingen
Het hele tenderspoor is tekstwerk: een paar skills in Claude Code doen het. Geen losse SaaS-tools nodig.
Documentanalyse en eisenmatrix
Een skill /lees-tender laat Claude alle stukken lezen: selectieleidraad, gunningsleidraad, alle Nota's van Inlichtingen, het UEA en de bijlagen. Vraag om een tabel met eis of criterium, paragraafverwijzing, type (knock-out of gunning), weging, en "voldoen wij: ja, nee of deels". Plak die in Excel. Neem de Nota's van Inlichtingen altijd mee: die wijzigen eisen en planning en overrulen de oorspronkelijke leidraad.
Go of no-go
Een skill /go-no-go scoort een tender tegen het NUDUS-profiel uit de brain: omzeteis, beschikbare referentieprojecten, beroepsaansprakelijkheid, haalbare planning, passende gunningscriteria. Elke keer dezelfde maatstaf.
Schrijven in huisstijl
Een skill /schrijf-plan-van-aanpak hergebruikt winnende plannen van aanpak, motivaties en het bureauprofiel uit de brain, in de NUDUS-stem. De architect brengt visie, ontwerpaanpak en projectspecifieke inhoud zelf in: generieke AI-tekst zakt door de mand op de kwaliteitsscore (EMVI/BPKV).
Referentieprojecten wegen vaak het zwaarst bij de selectie van een architectenbureau. Een skill /match-referenties kiest per tender de best passende referenties op de gevraagde kerncompetenties: Fontys Campus voor onderwijs, het Paleis van Justitie voor renovatie en publieke gebouwen, ASML en BIC voor grootschalige werkomgevingen.
Pitch deck: een skill, geen Gamma
De inschrijvings- of pitchdeck komt uit een skill /maak-presentatie die branded HTML-slides genereert uit de bid-tekst plus jullie eigen design system, precies zoals Mission Relearn haar decks maakt. Eén prompt regenereert de hele deck on-brand, lokaal opgeslagen en in versiebeheer. Geen Gamma of Beautiful.ai: geen seat-kosten, volledige merkcontrole, en je data blijft bij het bureau.
| Wat | Type | Prijs |
|---|---|---|
| /lees-tender | skill stukken lezen en samenvatten | In Claude Team |
| /eisenmatrix + /go-no-go | skill eisen extraheren, fit scoren tegen het profiel | In Claude Team |
| /schrijf-plan-van-aanpak | skill PvA in huisstijl uit winnende teksten | In Claude Team |
| /maak-presentatie | skill branded HTML-deck uit het design system | In Claude Team |
| NL tender-signalering | tool optioneel: Altura/Brainial/TenderApp voor tender-feeds bij volume | Op aanvraag |
Gamma en Beautiful.ai vervallen: de deck komt uit de /maak-presentatie skill. AutogenAI en Loopio zijn voor grote, Engelstalige bidteams en te duur voor een bureau van 35. Tome (presentatietool) is in 2025 gestopt. Een algemene AI koppelt niet automatisch aan TenderNed of Mercell, alleen een Nederlands tenderplatform doet die signalering, en alleen dat is een reden om er een naast te zetten.
Dit is geen sciencefiction: open-source skill-packs voor Claude Code laten deze workflow al zien, zoals claude-code-construction (met /bid-tabulator en /bid-evaluator) en AlpacaLabs' skills-for-architects. Tegelijk eerlijk: nog geen architectenbureau publiceert harde cijfers over dagelijks gebruik, en benchmarks laten zien dat een taalmodel een tekening als platte tekst leest. Reken op tijdwinst, maar meet 'm op je eerste echte tender.
04 · Spoor 3
Design en visualisatie
Hier blijven de engines: een renderer of solver kan een taalmodel niet vervangen. De skill schrijft de prompt en het verhaal, de engine maakt het beeld.
Stedenbouw & site
Forma: zon, wind, geluid, daglicht op een massastudie.
Massa & volume
Finch3D: plattegrond-varianten, unit-mix, circulatie uit een massa.
Schets → render
Veras of Arko: render op je echte model, proporties kloppen.
Eindrender
D5 of Enscape: real-time werkpaard met ingebouwde AI.
Waarom Forma de slimste instap is
Autodesk Forma analyseert zonuren, windcomfort, geluid, microklimaat en daglicht op een massastudie in seconden, en zit vaak gratis in de Autodesk AEC Collection die het bureau waarschijnlijk al heeft. De zonuren- en daglicht-output sluit aan bij de Nederlandse BENG/NTA 8800-checks: geen automatische certificering, wel sneller de ontwerpkant toetsen.
Schets naar render, op je eigen model
Veras rendert op je echte 3D-modelgeometrie, zodat proporties kloppen, met plugins voor Revit, SketchUp en Rhino. Arko AI is een goedkoper alternatief vanaf circa 25 dollar per maand, ook native in die programma's. De skill schrijft de beeldprompt en kiest sfeer en materiaal, de render-engine maakt de pixels: prompt is skill-werk, beeld is engine-werk.
Voor een woningbouwopgave: Forma voor zon en wind op de kavel, Finch3D voor snelle plattegrond-varianten, en Veras op het Revit-model voor sfeerbeelden in de bureaustijl. Alles als concept dat de architect verfijnt. Een skill /maak-render-prompt zet een ontwerpomschrijving om in een gedetailleerde beeldprompt: materiaal, licht, camera, sfeer.
| Wat | Type | Prijs |
|---|---|---|
| /maak-render-prompt | skill beeldprompt, ontwerptoelichting, design-deck (/maak-presentatie) | In Claude Team |
| Autodesk Forma | engine zon/wind/daglicht-simulatie, massastudie | Gratis in AEC |
| Finch3D EU | engine plattegrond-varianten uit een massa | Basic ~49 €/mnd |
| Veras / Arko | engine render op je 3D-model | credit / ~25 $/mnd |
| D5 Render / Enscape | engine real-time eindrender | ~38 $/mnd / aanvraag |
| Firefly / Stable Diffusion | engine beeldgeneratie; Firefly IP-vrij, SD self-host en privé | ~9,99 € / gratis |
Voor overheids- of NDA-werk: geef de voorkeur aan renderers die op je eigen model werken (Veras, D5, Enscape) of self-hosted Stable Diffusion boven publieke beeldgenerators. Adobe Firefly is de enige geverifieerde tool met IP-vrijwaring out of the box. Midjourney maakt output publiek, behalve op de dure tiers. Let op: snelle analyses in Forma zijn benaderingen voor de vroege fase, een definitieve toets vraagt de detailmodus of een specialist.
05 · De fundering
Eén repo, één eigenaar
De hele Second Brain leeft op één plek: een afgeschermde GitHub-repo onder NUDUS' eigen GitHub. Platte markdown, beheerd door één brain-owner.
Eén private repo is de bron. Eén brain-owner houdt 'm bij, eventueel met een co-owner. Je werkt er met Claude in: Claude Code om te bouwen, Claude Chat om er dagelijks mee te werken. Mission Relearn is tijdens het traject maintainer en keurt wijzigingen goed via een pull-request.
Wat er in de repo staat
nudus-brain/ ├── CLAUDE.md primaire instructies: wie is NUDUS, toon, regels ├── README.md doel, rollen, werkwijze ├── repo-rules.md datapolicy, branch-flow, wat nooit in de repo mag ├── knowledge/ clients, voice, projectgeheugen, herbruikbare teksten ├── rules/ schrijfregels per kanaal, voorstel-regels ├── templates/ rapport, presentatie, plan van aanpak └── skills/ analyseer-tender, check-ontwerp-tegen-bbl, ...
1 · Kennisbank — een map met platte markdown
clients.mdper opdrachtgever: contacten, lopende projecten, gevoeligheden, relatie met gemeente en welstand.huisstijl-voice.md: toon van rapporten en mails, verboden woorden, regels voor Nederlands en Engels.regels.md: vaste werkwijze, opbouw van een PvA, disclaimers, deadlines, wie tekent.project-geheugen.md: per project een log van beslissingen, varianten en afgekeurde richtingen.herbruikbare-teksten.md: bureauomschrijving, duurzaamheidsparagraaf, BIM-werkwijze.
2 · Skills — vastgelegde, herhaalbare opdrachten
/analyseer-tender · /check-ontwerp-tegen-bbl · /schrijf-plan-van-aanpak · /maak-render-prompt · /vat-overleg-samen (een bouwvergadering of klantgesprek naar besluiten en acties met eigenaar).
3 · Agents — AI-rollen met een vaste taak
Een tender-analist, een wetgeving-checker (die signaleert, nooit "juridisch advies" geeft en altijd doorverwijst naar een mens), en een schrijver-in-huisstijl. Een agent is in de praktijk een knowledge-bestand (rol plus regels) gekoppeld aan de juiste skills.
4 · Templates — vaste vormgeving
Een huisstijl-rapport (.docx met bureau-fonts, kleuren, koptekst), een presentatie-template, en een PvA-template (aanleiding, opgave, aanpak en fasering, team, planning, raming, voorwaarden). De skill vult de template, de template borgt de vorm.
Hoe je met de brain werkt
| Manier | Wat | Voor wie |
|---|---|---|
| Claude Code | Lokaal op de repo: skills en agents bouwen en onderhouden, grotere klussen | Brain-owner + MR |
| Claude Chat (Project) | Browser, Claude Team: de repo gekoppeld via de GitHub-integratie, dagelijks gebruik | Het team |
| Cowork (desktop) | Claude op de desktop met de skills lokaal gekoppeld, voor hands-on werk | Brain-owner |
Eén motor: Claude Team (geen training op je data), circa 20 tot 30 euro per persoon per maand. De domeintools uit de drie sporen (BIMPACT, Forma, Veras) hangen hieraan, en klantdata blijft buiten de repo, bereikbaar via een MCP-koppeling op het moment dat een skill draait.
Eén brain-owner onderhoudt de repo, bijvoorbeeld 15 minuten elke vrijdag. Wijzigingen lopen via een feature-branch en een pull-request, main staat op branch-protection zodat niemand er zomaar in pusht. NUDUS' eigen IT is admin, Mission Relearn is maintainer tijdens het traject. Alles in platte markdown, zodat de kennis bij het bureau blijft en jullie nooit aan één tool vastzitten.
06 · Governance & vertrouwelijkheid
Veilig werken is de dragende balk
Een bureau dat met vertrouwelijke briefs en niet-openbare aanbestedingsstukken werkt, moet dit eerst goed zetten.
Niet-openbare aanbestedingsstukken en je eigen inschrijving (concurrentiegevoelig, uploaden kan de aanbesteding schaden of tot uitsluiting leiden). Persoonsgegevens van klanten, bewoners en omwonenden. Vertrouwelijke briefs en NDA-materiaal. Financiële cijfers en tariefkaarten. Niet-gepubliceerde ontwerpen van derden. Bij twijfel: niet uploaden.
Tier-keuze
Werk in Claude Team, waar je input niet voor modeltraining wordt gebruikt, en houd de brain in een private repo onder NUDUS' eigen GitHub. Verbied persoonlijke gratis accounts voor bureauwerk en leg dat vast in repo-rules.md. Klantdata gaat niet in de repo: die blijft in jullie eigen systemen en is voor een skill bereikbaar via een MCP-koppeling op het moment dat de skill draait.
AVG en persoonsgegevens
Behandel klantmateriaal als persoonsgegevens-houdend tenzij je zeker weet van niet. Anonimiseer of zwart namen, adressen en kavelgegevens voor je een document deelt. Voor overheids- en onderwijsklanten weegt EU-hosting mee: Altura is ISO 27001 en EU-gehost, Finch3D is een EU-vendor.
Human-in-the-loop
Verplicht, niet onderhandelbaar. AI levert een concept, een verantwoordelijke mens reviewt en tekent. Geen tender-go/no-go, geen Bbl-conclusie, geen plan van aanpak en geen klantmail verlaat het bureau zonder review. Geen enkele AI-tool levert een rechtsgeldig conformiteitsverdict: positioneer AI als versneller en signaleringslaag, en verifieer kwantitatieve uitkomsten tegen IFC/BIM of een handmatige meting.
EU AI Act en auteursrecht
De transparantieverplichtingen (Artikel 50) worden vanaf augustus 2026 afdwingbaar, met een mogelijke overgang tot december 2026. Maak kenbaar wanneer een stuk AI-ondersteund tot stand kwam waar relevant, en markeer AI-gegenereerd beeld. De meeste bureau-toepassingen vallen onder "beperkt risico" (transparantie), niet "hoog risico". Leg de afweging vast en laat de definitieve verplichtingen door een jurist toetsen. De NEN-normen waar het Bbl naar verwijst zijn auteursrechtelijk beschermd en mogen niet zomaar in een AI-kennisbank.
Zet "een AI-Bbl-check of tender-analyse is een hulpmiddel, geen vervanging van architect, constructeur of jurist" standaard in de betreffende skills en in herbruikbare-teksten.md, zodat hij automatisch in elk stuk meekomt. Dit blueprint zelf is geen juridisch advies.
07 · Rollout
Van nul naar werkend, in fasen
Bewijs op een echt project verslaat een demo. Schaal pas op als het bewijs er is.
Kennisbank + twee skills
Zet de private repo op onder NUDUS' GitHub. Vul de kennisbank met clients.md, huisstijl-voice.md en regels.md, begin met wat al in oude mails en rapporten staat. Bouw /vat-overleg-samen en /schrijf-plan-van-aanpak. Test op een echt, recent project.
Projectgeheugen + eerste template
Voeg project-geheugen.md en herbruikbare-teksten.md toe. Bouw de skills die direct tijd opleveren: /analyseer-tender en /maak-render-prompt. Maak een document-template en koppel de skill eraan. Wijs een vaste eigenaar aan.
Agents + teamtraining
Promoveer je beste prompts tot agents: tender-analist, wetgeving-checker. Leg de governance-regels vast in regels.md. Train het team in een sessie van een uur.
Maandelijkse review
Welke skills worden gebruikt, welke bestanden zijn verouderd, welk patroon uit recent werk verdient een nieuwe skill. Schaal pas naar duurdere seats of een betaald NL-tenderplatform als het gratis- of Pro-bewijs er is.
Wetgeving: een /check-ontwerp-tegen-bbl die een SO nuttig flagt. Tenders: een eisenmatrix uit echte stukken. Design: een Forma-zonstudie op een lopende kavel.
08 · Startstack & kosten
Wat je nodig hebt om te beginnen
Pragmatisch en goedkoop, op basis van bewijs, niet op basis van de duurste tool.
| Onderdeel | Keuze | Prijs (indicatief) |
|---|---|---|
| De brain + motor | Private GitHub-repo + Claude Team (Code, Chat, Cowork) | ~20–30 €/persoon/mnd |
| Design | Forma (gratis in AEC) + Veras of Arko, eventueel D5/Enscape | vanaf ~25 $/mnd |
| Tenders | Skills in Claude: lezen, eisenmatrix, go/no-go, plan van aanpak, presentatie | In Claude Team |
| Wetgeving | BIMPACT en/of Struck, eerst een demo | Op offerte |
bovenop een Autodesk-seat
is genoeg om te starten
om het te laten landen
Richtbedrag: ruwweg onder de 100 euro per maand bovenop een bestaande Autodesk-seat, met de wetgeving-tools als variabele kostenpost op offerte. Bewijs het patroon eerst op een lopend project, schaal daarna.
Tot slot
Zelf doen of samen?
Zelf doen is haalbaar. Het patroon is bewust simpel en de bestanden zijn door een niet-developer te beheren. Dit blueprint bevat alles om in fase 1 te starten.
Samen sneller opschalen
Samen met Mission Relearn is zinvol als NUDUS sneller wil opschalen, het team in een keer mee wil krijgen, of de governance- en AVG-afweging extern bevestigd wil hebben. Hoe dat eruitziet: Mission Relearn zet de repo op met CLAUDE.md en de eerste skills, leidt de brain-owner op, en begeleidt het traject met een werksessie en een reviewsessie per maand. NUDUS houdt de controle over code en data.
Dit is een aanbod, geen verplichting. Het blueprint staat op zichzelf. Een prijs volgt in een apart voorstel, als NUDUS interesse heeft.
annet@missionrelearn.com · missionrelearn.com
Deze blauwdruk is ook als markdown beschikbaar, handig om mee te sparren met je eigen AI. Kopieer de tekst of download het bestand.